Εύα Μοδινού
άρθρα / επιστροφή

Η Εύα Μοδινού στο Εργαστήρι του ποιητή

Τα ποιήματα αυτής της συλλογής «γεννήθηκαν» από μια οριακή προσωπική εμπειρία. Μια κατάβαση στον Άδη. Εκεί όπου δοκιμάζεται η πίστη στην αξία της ζωής. Αυτό, τελικά, σχεδόν μοιραία, ανοίγει τον τρόπο της αντίληψης, τον τρόπο της ενσυναίσθησης. Ο κόσμος χάνει την αφηρημένη διάσταση μιας συνάθροισης ατόμων και αποκαλύπτεται ως ένα σύνολο ξεχωριστών, μοναδικών προσώπων. Προσώπων με διαφορετικές ιστορίες, πόνους, πληγές, επιλογές, απαντήσεις, χαρακτήρες. Προσώπων, «χτισμένων», θα έλεγα, μέσα στο χρόνο τους, μέσα στις ιστορίες τους κι ωστόσο, ταυτόχρονα, έξω από αυτές.

Και η δική μας εποχή; Ποιά είναι τα πρόσωπά της; Πώς συγκροτήθηκε αυτή η τραυματισμένη μας κοινωνία, όπου η συνειδητή ή η ασυνείδητη επιλογή του θανάτου αντί της ζωής αφήνει ολοένα βαθύτερο αποτύπωμα στις ψυχές μας; Πώς αυξήθηκε τόσο παράλογα αυτός ο τραγικός χορός από αυτόχειρες γύρω μας; Γιατί ο τρόπος αυτός του θανάτου αφήνει τραύμα αγιάτρευτο σ’ αυτούς που μένουν πίσω, σαν ένα «γιατί» αναπάντητο που διαιωνίζεται.

Ποτέ δεν θα μπορέσουμε να μάθουμε τί ακριβώς διαδραματίστηκε στην ψυχή του αυτόχειρα πριν από τη μοιραία απόφαση. Τί λάθος κάναμε εμείς, τί παραλείψαμε, τί θα μπορούσαμε να κάνουμε για να μην συμβεί το μοιραίο.

Ο Καρυωτάκης στο τελευταίο γράμμα που άφησε πριν από την αυτοκτονία του, έγραφε προφητικά: «Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους κι εθεώρησαν την ύπαρξή τους παιχνίδι χωρίς ουσία. Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περισσότεροι μαζί με τους αιώνες».

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Πρόκειται για μια πνευματική επιδημία της εποχής μας; Έναν εφιάλτη που σιγά σιγά συνηθίζουμε;

Γιατί δεν αυτοκτονούσαν οι άνθρωποι στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν υπήρχε πείνα, φόβος, τυραννία, βασανιστήρια και αυτοκτονούν τώρα στη διάρκεια μιας οικονομικής κρίσης; Μήπως σάπισαν τα σανίδια των αξιών και δεν στηρίζουν πια το φιλόδοξο οικοδόμημα που στήσαμε στα χρόνια της ευμάρειας; Μήπως αυξήθηκαν οι λαβύρινθοι των ψυχολογικών τραυματισμών;

Στη γειτονιά μου, όπως σε κάθε γειτονιά πια, άνθρωποι της διπλανής πόρτας επέλεξαν να «φύγουν» μ’ αυτόν τον τρόπο. Κάθε αυτόχειρας και μια διαφορετική ιστορία, κάποτε σαν μια αρχαία τραγωδία, όπως η Αντιγόνη, ή σαν ένα σαιξπηρικό πρόσωπο όπως η Οφηλία. Η ιστορία επαναλαμβάνεται.

Κι η χαρά της ζωής; Το θαύμα της ζωής; Η ελπίδα; Ο έρωτας;

Τί είναι αυτό που συρρικνώνει τον ορίζοντα όλου του χρόνου σε μια στιγμή απελπισίας; Τί είναι αυτό που κάνει τη ζωή ένα αβάσταχτο φορτίο και παρουσιάζει τον θάνατο ως τη μόνη λύτρωση; Πώς δημιουργείται μέσα μας αυτό το τρομερό Κενό, και γιγαντώνεται σαν «τον βασιλιά των Τρόμων» του Ιώβ;

Σ’ ένα γράμμα σε φίλο, ο Καρυωτάκης έγραφε: «Όταν δεν έχει κανείς ένα οποιοδήποτε ιδανικό, δεν είναι δε εξάλλου πλασμένος για τη σημερινή υλική ζωή, αισθάνεται γύρω του ένα κενό τάφου.» Εύκολο ν’ αστοχήσει κανείς όταν χάσει το έρεισμα της πίστης του. Και δεν εννοώ μόνο την πίστη στον Θεό, αλλά και την πίστη στην αξία της ζωής.

Το σκοτάδι απλώνεται ύπουλα στην εποχή μας, έρπει, καραδοκεί, πολυμήχανο, οργανωμένο, ακούραστο. Με τα ψυχολογικά προβλήματα, με την καταπάτηση των αξιών, με την αλλοίωση των θεσμών, κυρίως με την αλλοτρίωση του προσώπου. Ο εχθρός είναι αόρατος, αλλά υπαρκτός. Τα shopping therapy, οι διάφοροι τρόποι εκτόνωσης (bulling, ενδοοικογενειακή βία κλπ) εξάρτησης (ναρκωτικά, χάπια κ.α.) συμβάλλουν σ’ αυτήν την αλλοτρίωση.

24-05-2017
Εύα Μοδινού

Δημοσιεύτηκε στο fractalart.gr